تعارض ترجمه عرفی واژه قرآنی موقوتا با روایات معصومان (ع) | علوم قرآن و حدیث


تعارض ترجمه عرفی واژه قرآنی موقوتا با روایات معصومان (ع) | علوم قرآن و حدیث-در حال بارگذاری
۲۶ مهر ۱۳۹۸
PDF
300 KB
18 صفحه
رایگان

تعارض ترجمه عرفی واژه قرآنی موقوتا با روایات معصومان (ع) ؛ سطح مقاله: علمی پژوهشی؛ سال انتشار: ۱۳۹۷؛ نویسندگان: سید مهدی موسوی؛ سید علی اکبر ربیع نتاج؛ زینب السادات حسینی؛ موضوع: ترجمه واژه موقوتا؛ تعداد صفحات: ۱۸؛ فرمت فایل: PDF؛ مرجع دانلود: معارف نت | پایگاه مقالات علوم قرآن و حدیث ؛ موضوع مقاله: علوم قرآن و حدیث ؛ برچسبها: ترجمه قرآن | واژه موقوتا | تعارض ترجمه | ترجمه عرفی

 

عنوان مقاله: تعارض ترجمه عرفی واژه قرآنی موقوتا با روایات معصومان (ع)

    

مشخصات مقاله تعارض ترجمه عرفی واژه قرآنی موقوتا با روایات معصومان:

عنوان مجله: دوفصلنامه کتاب قیم؛ نویسندگان: سید مهدی موسوی؛ سید علی اکبر ربیع نتاج؛ زینب السادات حسینی؛ سال انتشار: ۱۳۹۷؛ مجلات علمی پژوهشی علوم قرآن و حدیث ؛ حوزه موضوعی مقاله: رشته علوم قرآن و حدیث ؛ سطح مقاله: علمی پژوهشی

       

چکیده

تعارض ترجمه عرفی واژه قرآنی موقوتا

تعارض ترجمه عرفی واژه قرآنی موقوتا با روایات معصومان

مقدمه:

در میان ترجمه های قرآن کریم اختلاف قابل توجهی مشاهده می شود و از آن جهت که شأن قرآن مجید با این اختلافها و اشتباهها مناسبتی ندارد، لازم است در این ترجمه ها بررسی و دقت نموده و درست از نادرست آن مشخص گردد.

توجه به کلام معتبر اهل بیت(ع) در این زمینه راهگشا و بلکه ضروری است؛ زیرا یکی از شرایط ترجمه صحیح، توجه به روایات صادر شده از معصومان(ع) در تفسیر قرآن است(خویی، بیتا، ص۵۱۰).

البته مسلم است که در این زمینه، تنها روایات معتبر که از منابع مورد اعتماد به دست ما رسیده چنین قابلیتی را دارا هستند. بنابراین بررسی روایات مورد نظر، از جهت سندی و محتوایی، حائز اهمیت می باشد.

آنچه مد نظر نوشتار حاضر است، نقد و بررسی ترجمه آیه شریفه «… إِنَّ الصَّلَاهَ کَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ کِتَابًا مَوْقُوتًا»(نساء/۱۰۳) با تکیه بر روایات اهل بیت (ع) می باشد.

اختلافی که در مورد این آیه شریفه میان ترجمه های مشهور معاصر مشاهده می شود، ترجمه واژه موقتا است. آیا این کلمه اشاره به «اوقات نماز» دارد و خصوص این آیه می خواهد بگوید که نماز در اوقات معینی فرض شده است، چنانکه بعضی از مترجمان به آن اشاره کرده اند؛ یا اینکه معنای دیگری از این کلمه اراده شده است؟

با رجوع به روایات متعدد و معتبر اهل بیت (ع) پیرامون این آیه ملاحظه می شود که آنها معنای «فرض و قطعی و ثابت» بودن را برای «موقوتا» بیان نموده اند، و طبق این بیان، آیه کریمه اشاره به این دارد که نماز برای مؤمنان حکمی «قطعی و ثابت» است (در این صورت کتاباً به «حکم یا دستور» و تعابیری مانند آن ترجمه می شود).

قراین دیگری نظیر اصل لغت، سیاق آیه و تفسیر برخی از مفسران نخستین ـ که به فرهنگ زمان نزول آشناترندـ مؤید و مقوّی معنای دوم برای واژه مورد بحث می باشند.

روش مقاله حاضر، توصیف نگاه پانزده نفر از مترجمان مشهور معاصر که ترجمه های آنها بیشتر مورد توجه عموم است، پیرامون این آیه خاص و تحلیل ترجمهها و تطبیق آنها با روایات معصومین (ع)، برای دست یافتن به نتیجه مربوط است که خود میتواند گامی جهت کمک به مترجمان قرآن کریم برای ترجمه دقیقتر باشد.

در زمینه موضوع مورد نظر، یعنی بررسی ترجمه واژه موقوتا اثری مشاهده نشد. هرچند مسأله بررسی ترجمه های قرآن با معیار روایات، در دو اثر ذیل لحاظ شده است:

۱. مقاله ای با عنوان «بررسی نقش روایات در ترجمه قرآن کریم»، که به طور موردی پنج آیه را بررسی نموده است. البته در این مقاله، بهره گیری از روایات کم رنگ بوده و گاهی استفاده از تفاسیر در نقد ترجمه ها، بیشتر از احادیث مرتبط است، به گونه ای که از عنوان و هدف مقاله فاصله گرفته است.

ضمن اینکه در این موضوع لازم است از روایات معتبر نقل شده از کتب معتمد دست اول روایی بهره مند شد، که در مقاله مزبور این مسئله چندان مورد توجه نبوده است.

۲. مقاله ای در همین زمینه از نگارنده مقاله پی شرو با عنوان «نقد ترجمه آیه هفتم سوره حمد با بهره گیری از روایات».

 

نتیجه گیری:

۱- روایات معتبر اهل بیت (ع) در تشخیص ترجمه صحیح آیات قرآن کریم نقش بارزی دارند. در این مقاله ضمن بررسی ترجمه های معاصر پیرامون آیه ۱۰۳ سوره نساء نقش مذکور به روشنی نمایانده شده است.

۲- در ترجمه واژه موقوتا در آیه مورد بحث، میان مترجمین معاصر اختلاف است. برخی ترجمه ها مراد از آن را «داراى وقت بودن» نماز و یا «مقرر بودن در وقتهاى معین» دانسته اند، که ظاهرا این ترجمه بر مبنای لفظ موقوتا «صورت» پذیرفته است، چنانکه در عرف لغت هم معمولا چنین معنایی به ذهن متبادر می شود.

اما در تعدادی از ترجمه ها، این واژه به معنای «فرض یا قطعی و ثابت بودن» نماز ترجمه شده است. این معنا علاوه بر مطابقت با سیاق آیه، در روایات معتبری از اهل بیت(ع) وارد شده است، به گونه ای که نمی توان چنین روایات قابل توجهی را در این رابطه نادیده گرفت و همچنان بر معنای لفظی و ظاهری اصرار داشت. و بر کسی پوشیده نیست که معصومان(ع) که مبین و مترجم حقیقی قرآن مجید هستند، به خاطر عصمت کامل و علم وافر به سیاق و محتوای آن، کلامشان بر هر سخن دیگری اولویت دارد و در مقام تعارض یا ترجیح، کالم آنان برگزیده می شود.

 

مقالات مرتبط با موضوع ترجمه قرآن (برای دانلود روی عنوان مقالات کلیک نمایید):

بررسی ساختار جمله حالیه در ترجمه‌ های فارسی قرآن (ترجمه‌ های الهی قمشه‌ ای، آیتی، بروجردی و انصاریان)

نقد و بررسی شیوه‌ های معادل‌ یابی واژگانی در ترجمه قرآن (با تکیه بر تحلیل مولفه‌ های معنای واژگان)

دانش اعراب القرآن و نقش آن در ترجمه قرآن کریم(با تاکید بر ترجمه شاه ولی الله دهلوی)

قاعده ترجمه لغات مشترک فارسی و عربی و بررسی آن در ترجمه‌ های معاصر قرآن کریم

بررسی تاثیر عوامل درون‌ متنی بر ناهمسانی ترجمه‌ های قرآن کریم

تحلیل معنایی واژه مراوده در قرآن کریم و بررسی ترجمه‌ های آن

کارکردهای بلاغی حذف و اثر آن در ترجمه قرآن کریم

تقدیم و تاخیر و بازتاب آن در ترجمه قرآن

 

واژگان پرتکرار مقاله:

آیه ۱۰۳ سوره نساء؛ ترجمه قرآن؛ ترجمه های قرآن؛ نقد ترجمه؛ تعارض ترجمه؛ عرفی واژه موقوتا؛ روایات معصومان؛ روایات اهل بیت

 

انتهای پیام مقاله: تعارض ترجمه عرفی واژه قرآنی موقوتا با روایات معصومان (ع)