تحلیلی بر حقیقت انسان از رهگذر آیات و روایات | علوم قرآن و حدیث


تحلیلی بر حقیقت انسان از رهگذر آیات و روایات | علوم قرآن و حدیث-در حال بارگذاری
۱۱ دی ۱۳۹۶
PDF
500 KB
20
رایگان

تحلیلی بر حقیقت انسان از رهگذر آیات و روایات ؛ سطح مقاله: علمی پژوهشی؛ سال انتشار: ۱۳۹۶؛ تعداد صفحات: ۲۰؛ فرمت فایل: PDF؛ مرجع دانلود: معارف نت | پایگاه مقالات علوم قرآن و حدیث ؛ برچسبها: حقیقت انسان | نفس انسان | فطرت انسان | روح انسان | جسمانی بودن انسان

 

عنوان مقاله: تحلیلی بر حقیقت انسان از رهگذر آیات و روایات

.

مشخصات مقاله تحلیلی بر حقیقت انسان از رهگذر آیات و روایات:

عنوان مجله: کتاب قیم؛ مجلات علمی پژوهشی علوم قرآن و حدیث ؛ حوزه موضوعی مقاله: رشته علوم قرآن و حدیث ؛ نویسندگان: سید علی دلبری؛ محمد اسحاق عارفی؛ موضوع مقاله: حقیقت انسان ؛ سال انتشار: ۱۳۹۶

.

چکیده

تحلیلی بر حقیقت انسان از رهگذر آیات و روایات

چکیده مقاله: تحلیلی بر حقیقت انسان از رهگذر آیات و روایات

 

مقدمه:

در این مقدمه به اهمیت مسأله ضمن بیان دو نکته و تبیین آن می پردازیم:

۱- یکی از اهداف اساسی انبیاء توجه دادن انسان به «خود» و درک «خویشتن حقیقی» اوست؛ (مائده: ۱۰۵؛ ذاریات: ۲۱ ؛ آمدی، ۱۳۷۷، ج۲، صص ۵۱۲-۵۱۵؛ مجلسی، ۱۴۰۳، ج۲، ص۳۲) زیرا بررسی ابعاد وجود او از ضروریات زندگی به شمار می آید و مقدمه سعادت در زندگی اخروی و بهره وری هر چه بیشتر انسان از زندگی محدود دنیوی است. از دیرباز میان متفکران اسلامی و غیراسلامی شناخت حقیقت و شخصیت اصلی انسان مورد بحث و گفتگو بوده و دیدگاه‌های گوناگونی ارائه شده است.

این پژوهش، ضمن نقد و بررسی دیدگاه‌های موجود، به دنبال کشف حقیقت انسان از منظر آیات و روایات است.

۲- یکی از آثار مهم این بحث در جاودانگی انسان و مسأله معاد ظاهر می شود؛ زیرا نوع تلقی از حقیقت انسان، تأثیر مستقیم بر فهم و تلقی از جاودانگی انسان و حقیقت معاد دارد؛ زیرا تا حقیقت انسان شناخته نشود، دانسته نمی شود که او یک موجود جاودان است که فرا رسیدن مرگ در حقیقت وی تأثیری ندارد، یا موجودی فانی است که با آمدن مرگ از بین می رود.

همچنین تا حقیقت انسان دانسته نشود، دانستن حقیقت معاد و کیفیت حشر انسان امکان‌پذیر نخواهد بود. از این‌رو، در فضیلت معرفت نفس از امام رضا (ع) رسیده است: «أَفْضَلُ الْعَقْلِ مَعْرِفَهُ الْإِنْسَانِ نَفْسَهُ»(مجلسی، ۱۴۰۳، ج۷۵، ص۳۵۲).

درباره حقیقت انسان پرسش‌های گوناگونی مطرح است و پاسخ مناسب می‌طلبد. برخی از مهمترین آنها این است: آیا برای انسان حقیقت و شخصیت ثابتی قابل تصویر است یا اینکه او مالک هیچگونه حقیقت و شخصیتی نیست؟

اگر انسان از حقیقت و شخصیت برخوردار است، ملاک حقیقت و شخصیت او چیست؟ یعنی ملاک اینکه زید در زمان اول همان زید در زمان دوم است و ملاک اینکه زید در آخرت همان زید در دنیاست چیست؟

آیا حقیقت انسان و ملاک شخصیت او جوهر جسمانی مادی است یا عَرَض جسمانی یا امر دیگر؟ اگر امر دیگری است آن امر چیست، نفس غیرمادی است یا بدن غیرمادی یا هر دو یا شیء چهارم؟

برای دستیابی به پاسخ مسائل یادشده، نخست دیدگاه متفکران اسلامی و برخی متفکران دیگر را در این باره یادآور می شویم و سپس به سراغ آیات و روایات رفته پاسخ اصلی را در آنها جستجو می کنیم، پس از دستیابی به پاسخ مزبور، صحت و بطلان دیدگاه‌ها نیز آشکار می گردد.

 

نتیجه گیری:

۱- حقیقت انسان قبل از پیدایش بدن مادی تحقق داشته و پس از موت و مفارقت از بدن مادی نیز تحقق دارد.

۲- طبق آیات و روایات، تمام دیدگاه‌ها درباره حقیقت انسان باطل است جز دیدگاه‌های زیر:

الف: حقیقت انسان تنها نفس اوست.

ب: حقیقت انسان مرکب از نفس و بدن غیرمادی است.

ج: حقیقت انسان در دنیا مرکب از نفس و بدن مادی است و در عالم دیگر مرکب از نفس و بدن غیرمادی.

د: حقیقت انسان در دنیا مرکب از نفس و بدن مادی و لو بدن ذری و در عالم دیگر مرکب از نفس و بدن ذری است.

 

واژگان پرتکرار مقاله: حقیقت انسان | حقیقت نفس | حقیقت فطرت | حقیقت روح | جسمانی بودن انسان | شخصیت انسان | روحانی بودن انسان

 

مقالات مشابه با موضوع حقیقت انسان:

عنوان : بررسی ابعاد فطرت انسان از منظر معارف وحیانی به‌ ویژه نهج‌ البلاغه

عنوان: فرآیند چیرگی شیطان بر انسان با رویکرد تربیتی در قرآن و حدیث

عنوان: نقش مولفه های کرامت در کمال انسان از منظر امام رضا (ع)

عنوان: مبانی انسان‌ شناختی علوم انسانی اسلامی در قرآن کریم

عنوان: بازجست ساحت‌ های وجودی انسان از منظر نهج‌ البلاغه

عنوان : تحلیل فطرت خداخواهانه انسان از منظر آیات قرآن

عنوان: فراگرد ارتباط شیطان و انسان از منظر قرآن کریم

عنوان: حقیقت نفس و روح در قرآن و حکمت اسلامی

 

عناوین مشابه با عنوان تحلیلی بر حقیقت انسان از رهگذر آیات و روایات:

بررسی حقیقت انسان از منظر آیات و روایات

انسان شناسی و حقیقت انسان از منظر قرآن و حدیث

بررسی حقیقت انسان از جنبه روحانی و جسمان در پرتو قرآن و روایات

 

انتهای پیام مقاله: تحلیلی بر حقیقت انسان از منظر آیات و روایات