تحلیل روایت تفسیری منتقله ابن‌ فحام در خصوص کاستی از آیه ۳۳ آل عمران در امالی شیخ طوسی


تحلیل روایت تفسیری منتقله ابن‌ فحام در خصوص کاستی از آیه ۳۳ آل عمران در امالی شیخ طوسی-در حال بارگذاری
۶ اسفند ۱۳۹۶
PDF
600 K
رایگان

روایت تفسیری ابن‌ فحام در امالی شیخ طوسی

 

نویسندگان: سید رضا مودب، کاظم زمانی پهمدانی

 

سال انتشار: ۱۳۹۶

 

سطح مقاله: علمی پژوهشی

 

چکیده

شیخ طوسی در کتاب امالی، روایتی را از ابن‌فحام (شیخ عامی خود) نقل می‌کند مبنی‌ بر اینکه امام صادق(ع) آیۀ ۳۳ سورۀ آل عمران را با عبارت «وآل محمد» قرائت می‌فرمود و تصریح می‌کرد که این عبارت در متن آیه نازل شده است. روایت یادشده گویای نوعی تحریف به کاستی در آیۀ شریفه است؛ در حالی‌ که اعتقاد مشهور و اجماع علمای شیعه، عدم تحریف قرآن کریم است، چه به زیاده چه به کاستی. ابن‌فحام از اساتید و مشایخ شیخ طوسی است که برخی از علمای رجال شیعی و سنی او را عامی شمرده اند. در سند روایت نیز افرادی عامی، ضعیف و مجهول وجود دارند. روایت ابن‌فحام در هیچ‌ یک از منابع شیعی پیش از شیخ طوسی نیامده است. علاوه‌ بر اینها در روایت یاد شده، شواهدی وجود دارد که دالّ بر منتقله بودن آن است. در این مقاله، هم شواهد درون‌ متنی و هم شواهد برون‌ متنی آن بررسی شده که همگی بیانگر انتقال روایت ابن‌فحام از مدرسۀ خلفا به مدرسۀ اهل بیت (ع) است.

 

واژگان کلیدی: روایات منتقله، ابن‌ فحام ، آل محمد، تحریف به کاستی.

روایت تفسیری ابن‌ فحام امالی شیخ طوسی

روایت تفسیری ابن‌ فحام در امالی شیخ طوسی