اعتبارسنجی عقل تاویل‌ گرا در روایات تفسیری مجاهد بن جبر


اعتبارسنجی عقل تاویل‌ گرا در روایات تفسیری مجاهد بن جبر-در حال بارگذاری
۶ اسفند ۱۳۹۶
PDF
600 K
31
رایگان

عقل تاویل‌ گرا در روایات تفسیری مجاهد بن جبر

نویسندگان: فتح‌ الله نجارزادگان ، جعفر نجف‌ پور

 

سال انتشار: ۱۳۹۶

 

سطح مقاله: علمی پژوهشی

 

چکیده

دعوت‌ های مکرر قرآن به تدبر، تفکر و تفقه، همه حاکی از این واقعیت است که نیروی ادراک انسان و حاصل تأملات منطقی او، دارای اعتبار و ارزش مثبت معرفتی است. به‌طور مسلم، یکی از مهم‌ ترین منابع تفسیر قرآن، عقل است. کاربرد عقل در تفسیر قرآن به دو نوع تقسیم می‌شود: عقل مصباح و عقل منبع. مجاهد (متوفی ۱۰۱هجری) که از صدر مفسران تابعی است، با عقل‌ گرایی در آرای تفسیری‌اش، از دیگران مفسران صحابه و تابعین، متفاوت و ممتاز شده است. جریان تفسیری حاکم در عصر صحابه و تابعین، راهبرد تفویض، به‌ معنای تسلیم در برابر ظواهر معارفی از آیات و روایات بود، به‌ نحوی‌ که در خصوص تأویل آیات و روایات، به‌ ویژه آیات و روایات صفات خدا احتیاط می‌کردند، جمعی از تابعین مانند سعید بن مسیب، شعبی، نافع و دیگران بر این‌ اساس به تفویض گراییدند. مجاهد با استفاده از عقل تاویل‌ بخش، براساس مخالفت ظواهر برخی آیات با قرینۀ قطعی عقلی، به تاویل ظواهر آن آیات پرداخته است. اعتبارسنجی آرای تفسیری مجاهد در حوزه عقل تاویل‌ گرا ، تا حدود قابل‌ توجهی، همسو و هم‌ جهت با بیانات تفسیری اهل بیت (ع) است.

واژگان کلیدی: مجاهد بن جبر ، عقل تاویل‌ گرا ، اعتبارسنجی، دیدگاه اهل بیت.

عقل تاویل‌ گرا روایات تفسیری مجاهد بن جبر

عقل تاویل‌ گرا در روایات تفسیری مجاهد بن جبر