نقد اجتماعی از نگاه امام علی (ع) در نهج‌ البلاغه


نقد اجتماعی از نگاه امام علی (ع) در نهج‌ البلاغه-در حال بارگذاری
۲ اسفند ۱۳۹۶
PDF
600 K
20
رایگان

نقد اجتماعی 

 

نویسندگان: یدالله هنری لطیف پور؛ سید جواد فاضلیان

 

سال انتشار: ۱۳۹۶

 

سطح مقاله: علمی پژوهشی

 

چکیده

نقد اجتماعی از موضوعات مهمی است که به‌ رغم پیشینه دیرینه در تاریخ اندیشه و عمل بشری، امروزه به‌ دلیل الزامات و مقتضیات زمان اهمیت و ضرورتی مضاعف یافته است. پیشرفت و تعالی جامعه انسانی منوط به غنای اندیشه نقد و پربار شدن و غنای اندیشه نقد مستلزم روشمند شدن و سامان‌ بخشی به آن است. از این‌ رو در سنت‌ های فکری مختلفِ اندیشه بشری و به‌ ویژه در میان اندیشمندان معاصر غرب تلاش‌های ارجمندی برای پی‌ریزی و استحکام بخشیدن به مبانی تئوریک نقد و عرضه نظریه‌ ای درباره نَقد اجتماعی صورت گرفته است. در این مقاله کوشش شده تا با بهره‌ گیری از روش تحلیل محتوا و با تحقیق و تأمل در متن نهج‌ البلاغه، به‌ عنوان یکی از متون مهم و تاثیرگذار در میراث فکری مسلمانان، امکان استنتاج و تدوین نظریه‌ ای درباره نقد اجتماعی از این متن بررسی گردد.

اگر نظریه نقد را به مثابۀ چارچوبی منسجم مشتمل بر اصول و مفروضات نقد، ملاک‌ های تشخیص نیک از بد، مرجع تعیین‌ کننده این معیارها، شرایط و ویژگی‌های منتقد و نیز کارگزار یا کارگزاران نقد بدانیم، این مقاله کوشیده است با تأکید و تمرکز بر معیارهای نقد إجتماعی در نهج‌ البلاغه امکان استنتاج و عرضه نظریه‌ای را در این باب نشان دهد. حاصل بحث این است که از نگاه نهج‌ البلاغه مهم‌ ترین معیارها و ملاک‌ های نقد اجتماعی عبارتند از پرسش­گری، آینده‌ نگری، حساسیت نسبت به ارزش‌ های بنیادین جامعه و مسئولیت‌ پذیری اجتماعی. این معیارها در واقع ملاک تمییز بین جامعه به­سامان و ایده‌ آل از جامعه نابه­سامان است.

واژگان کلیدی: نقد ؛ نقد اجتماعی ؛ نهج‌ البلاغه؛ جامعه؛ سنت؛ پرسشگری؛ امر به معروف و نهی از منکر

Social critique from the perspective of Imam Ali (AS) in Nahj al-Balagh

نقد اجتماعی 

نقد اجتماعی