بررسی معناشناسانه استهزاء با تاکید بر همنشینی ها و جانشینی ها


بررسی معناشناسانه استهزاء با تاکید بر همنشینی ها و جانشینی ها-در حال بارگذاری
۲۱ بهمن ۱۳۹۶
PDF
600 K
رایگان

بررسی معناشناسانه استهزاء با تاکید بر همنشینی ها و جانشینی ها

بررسی معناشناسانه استهزا

نویسندگان: علیرضا طبیبی ؛ ملیحه رمضانی

 

چکیده

واژه پژوهی از روش‌های مورد استفاده در تفسیر موضوعی برای کشف و استخراج نظریه قرآن می‌باشد. که امروزه مورد توجه زیادی واقع شده، به ویژه در علم زبان‌شناسی و در حوزه معناشناسی ؛ زیرا از طریق این شیوه می‌توان در شبکه معنایی قرآن با بررسی واژگان در سیاق آیات به معنای جدیدی از واژه دست یافت که با معانی قبلی و خارج از شبکه قرآن اگر چه در مواردی هم‌پوشانی داشته، در مواردی نیز یک معنای نو و ابداعی که مختص دیدگاه قرآن است، ارائه می‌دهد. که این معنای جدید منجر به توسع معنایی ۱واژه می‌شود.

هدف از پژوهش حاضر بررسی واژه استهزاء با روش توصیفی- تحلیلی با استفاده از مطالعات واژه‌ شناسانه از طریق لغت و تحلیل همنشینی۲ واژه‌ ها در کنار یکدیگر و جانشینی۳ است. به صورت بررسی این واژه و مشتقات آن در قرآن با تحلیل محتوایی آن بر پایه مطالعات درون متنی قرآن با توجه به سیاق آیات می‌باشد.

یافته‌ های قرآنی نشان داد: واژه استهزاء با پاره‌ای از مفاهیم اعتقادی و اخلاقی ارتباط معنایی دارد و همین امر منجر به توسعه معنایی واژه در قرآن شده است. گرچه معنای لغوی مستخرج از کتب لغت تحت عنوان تمسخر و تحقیر در قرآن نیز به کار رفته است. امااز آنجا که توحید محور اصلی آیات قرآن است. بنابراین واژه‌ها در پرتو آن معنایی جدید می‌یابند. و واژه‌گان ترکیبی جدیدی مثل استهزا خدا، مطرح می‌شود.

از همنشینی استهزاء با واژگان کفر و نفاق و ایمان و جانشینی آن با واژگان سخر و ضحک مکشوف شد که در دیدگاه قرآنی با دو نوع استهزاء ممدوح و مذموم مواجهیم. که اولی جهت تربیت و آگاهی از سوی خدا و مومنان در مقابل استهزاء کافران و به نوعی مجازات اینان است و دومی برای تحقیر و بی‌اعتنایی از سوی کافران و منافقان صورت می‌گیرد.

این روابط معنایی با ظرافت‌های ادبی و تصویرپردازی های هنری از معقول به محسوس و سایر آرایه‌های ادبی و آوایی، برجسته سازی و دارای وضوح معنا و زیبایی ساختاری و محتوایی گردید. و این نشان دهنده انسجام و اتساق لفظ و معناست.

واژگان کلیدی: معناشناسی استهزاء ؛ روابط هم­نشینی ؛ روابط جانشینی ؛ قرآن

 

سطح مقاله: علمی پژوهشی

 

 

عنوان مقاله [English]

A Semantic Analysis of Estehza Emphasizing Syntagmatic and Paradigmatic Relations

بررسی معناشناسانه استهزا

 برچسب ها: