بررسی ظرافت‌ های لغوی واژه «فقیر» در نهج البلاغه و مترادف‌ های آن بر اساس رابطه همنشینی و جانشینی


بررسی ظرافت‌ های لغوی واژه «فقیر» در نهج البلاغه و مترادف‌ های آن بر اساس رابطه همنشینی و جانشینی-در حال بارگذاری
۱۱ تیر ۱۳۹۷
PDF
400 K
23
رایگان

عنوان مقاله: بررسی ظرافت‌ های لغوی واژه «فقیر» در نهج البلاغه و مترادف‌ های آن بر اساس رابطه همنشینی و جانشینی

.
نویسنده: حسین مهتدی

.

سال انتشار: ۱۳۹۶    سطح مقاله: علمی پژوهشی

کلیدواژه‌ها: مفردات نهج البلاغه؛ معناشناسی فقیر؛ واژگان معادل فقیر

.

چکیده

یکی از مهم‌ترین گروه‌ های جامعه که مورد نظر امام علی (ع) بوده است، گروه فرودستان یا فقرا است. امام (ع) در جای‌جای نهج‌ البلاغه، کارگزاران و مسئولان حکومتی و عموم مردم را به رعایت حال آنان و حفظ حقوقشان سفارش می‌کند. آنچه بر اهمیت این مقاله می‌افزاید این است که گروه فرودستان و فقرا شامل چه دسته‌ای از افراد جامعه می‌شود و مسئولان در برابر آنان چه وظایفی دارند؟

در این مقاله دقائق لغوی واژۀ «فقیر» در نهج البلاغه بر اساس رابطه همنشینی و جانشینی بررسیی می‌شود. واژه «فقیر» در نهج‌ البلاغه با واژه‌ هایی نظیر مسکین، أهل البوسی، زمنی، قانع، معتر، ضعیف، سائل، مدفوع، غارم، ابن سبیل، همنشین شده است و با واژه‌ هایی نظیر اهل الحاجه و محتاجین، أهل الفاقه، غَرثی و سغب امکان جانشینی دارد. از این رابطه هم‌نشینی و جانشینی مشخص می‌شود که در تمام کلمات همنشین با «فقیر» نوعی نیاز و احتیاج به کمک وجود دارد حال یا این نیاز یک نیاز مادی است یا نیاز معنوی همچنین در واژه‌ های همنشین با «فقیر» در شدتِ نیاز آن آنان به کمک تفاوت‌هایی وجود دارد. از نگاه امام (ع) کمک به فقرا هم وظیفه کارگزاران است و هم وظیفۀ مردم و ثروتمندان.
معناشناسی