تحلیل انسجام و پیوستگی خطبه های امام علی (ع) با موضوع حکمیت بر اساس تحلیل محتوای کیفی


تحلیل انسجام و پیوستگی خطبه های امام علی (ع) با موضوع حکمیت بر اساس تحلیل محتوای کیفی-در حال بارگذاری
۸ آبان ۱۳۹۷
PDF
600 K
17
رایگان

تحلیل انسجام و پیوستگی خطبه های امام علی (ع) با موضوع حکمیت بر اساس تحلیل محتوای کیفی

.

چکیده

ماجرای حکمیت در سرزمین صفین از حوادث بى‌سابقه تاریخ اسلام به‌شمار مى‌رود. امیرالمؤمنین(ع) که در آستانۀ پیروزی قرار داشت، به سبب نیرنگ عمروعاص و فریب خوردن تعداد قابل‌توجهى از سربازان ایشان، از ادامۀ نبرد و دست یافتن به پیروزى بازماند و عواقب وخیم جریان حکمیت تا مدت‌ها گریبان­گیر مسلمانان شد. در این پژوهش خطبه های امام علی (ع) قبل و حین جنگ صفین، به روش تحلیل محتوای کیفی، مورد بررسی قرار گرفته است. ایشان در زمینۀ دشمن‌ شناسی از میان ویژگی‌های منفی دشمن بیشتر بر روی سابقۀ کفر معاویه و اطرافیانش، دشمنی آنان با خداوند، قرآن و سنت پیامبر(ص)، بی‌توجهی به فرامین الهی، دعوتشان به بت‌پرستی و مواردی از این قبیل تأکید دارد که در تنافی کامل با تمسک آنان به قرآن و نیات خیرخواهانه‌شان در پیشنهاد صلح و حکمیت قرآن قرار دارد.

امام(ع) در زمینۀ معرفی خصائل خود تأکید بیشتری بر سابقه ایمان، همراهی با پیامبر(ص) و هدایتگری خود دارد که بیانگر لزوم اطاعت و فرمانبرداری از ایشان و اعتماد به گفته‌هایشان تحت هر شرایطی حتی در مقابل قرآن‌های بالای نیزه است. تحلیل مضامین خطبه های امام علی (ع) مشخص کرد که آن حضرت قبل از وقوع حادثه خطرآفرین حکمیت در راستای آماده‌سازی سپاه جهت خنثی‌ نمودن نقشه دشمن، روشنگری‌های لازم را بیان فرموده است. امام(ع) با تکرار مضامین مذکور، استفاده از اسلوب تأکید و به‌کارگیری صنعت طباق، کلام خود را در سطح بالاتری از تأثیرگذاری قرار داده است.

واژگان کلیدی: امام علی(ع) ؛ جنگ صفین ؛ حکمیت ؛ نهج البلاغه؛ خطبه های امام علی (ع)؛ تحلیل محتوای کیفی

.

موضوع مقاله: تحلیل انسجام و پیوستگی خطبه های امام علی (ع)

مقالات علوم قرآن و حدیث ؛ رده مقاله: مقالات علمی پژوهشی علوم قرآن و حدیث

.

مشخصات نویسندگان مقاله تحلیل انسجام و پیوستگی خطبه های امام علی (ع):

نازی قنبری پریخانی؛ دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران

علی باقر طاهری نیا؛ استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران

مهمترین مباحث مطرح شده در مقاله انسجام و پیوستگی خطبه های امام علی (ع):

روش تحلیل محتوای کیفی و رویکردهای آن

مضامین مربوط به دشمن شناسی در خطبه های امام علی (ع)

  • کفر باطنی دشمن
  • ظلم و جنگ طلبی اهل شام
  • گمراهی دشمن

مضامین مربوط به دشمن شناسی در خطبه های امام علی (ع) هنگامه نبر صفین

  • سابقه دشمن شناسی
  • عملکرد غیر اسلامی
  • فرجام دشمن خداوند

مضامین مربوط به دشمن شناسی در خطبه های امام علی (ع) هنگام مطرح شدن حکمیت

  • مکر و فریب دشمن
  • سابقه خبث طینت معاویه
  • کفر معاویه

مضامین مربوط به امام شناسی در خطبه های امام علی (ع) قبل از شروع جنگ

  • صلح طلبی
  • جنگ بخاطر اسلام

مضامین مربوط به امام شناسی در خطبه های امام علی (ع) هنگام نبرد صفین

  • بیان رویکرد خود بعد از وفات پیامبر
  • بیان سوابق همراهی خویش به پیامبر

.

مقالات مشابه با موضوع خطبه های امام علی (ع) و حکمیت :

تکنیک‌ های عملیات روانی امام علی (ع) در رویارویی با دشمنان مطالعه موردی خطبه‌ های نهج‌ البلاغه

آشنایی‌ زدایی و برجسته‌ سازی کلام در خطبه‌ های نهج‌ البلاغه با بهره‌ گیری از صنعت التفات

شبکه شعاعی معنای دیدن در خطبه‌ های نهج‌ البلاغه بر پایه معناشناسی شناختی قالبی 

روش‌ شناسی ترتبی رویارویی امام علی با خوارج با تأکید بر نهج‌ البلاغه

تبیین نقش و کارکرد ساخت‌ واژه‌ ها در ترجمه خطبه‌ های نهج‌ البلاغه

جهت دسترسی به مقالات مشابه بیشتر در معارف نت، از نوار جستجو استفاده نمایید.