نقش و عملکرد محمدتقی مجلسی در بررسی و تمییز راویان مشترک


نقش و عملکرد محمدتقی مجلسی در بررسی و تمییز راویان مشترک-در حال بارگذاری
۲۴ اسفند ۱۳۹۶
PDF
700 K
رایگان

محمدتقی مجلسی

نویسندگان: فاطمه شریعتی ؛ سید مهدی لطیفی ؛ 

 

سال انتشار: ۱۳۹۵

 

سطح مقاله: علمی پژوهشی

 

چکیده

تمییز مشترکات به عنوان یکی از مباحث تحقیقی علم رجال، نقش مؤثری در حجیت یا عدم حجیت اخبار دارد. بر این اساس رجالیان متأخر توجه ویژه ­ای به این موضوع داشته و در تمییز مشترکات کوشیده ­اند. تلاش­ های صورت گرفته در سه قالب ارائه کتب مستقل در موضوع مشترکات، توجه به مشترکات و ضوابط تمییز آن­ ها در ضمن آثار رجالی و بررسی مشترکات و راه­ های تشخیص آن­ ها در ضمن شروح حدیثی است. مجلسی اول یکی از افرادی که در ضمن شروح حدیثی و رجالی خود به بررسی عناوین مشترک پرداخته است. نقش وی در بررسی راویان مشترک از چند جهت قابل بررسی است. وی در پاره­ای از موارد نخستین فردی است که به اشتراک دو عنوان اشاره داشته است.

ذکر اشتراک در عناوین محمد بن میسر، حمدان دیوانی، ابن مسکان و حسن بن صالح از جمله این موارد است که توسط سایر رجالیان ذکر نشده و به تبع آن راهکاری نیز برای تمییز آن­ ها ارائه نشده است. مجلسی اول در تمییز پاره­ای از عناوین مشترک از قراینی متفاوت از قرائن دیگر رجالیان بهره گرفته است که چنین امری در بررسی عناوین مشترک حجال، محمد بن میسر، واقد، حمدان و حسن بن زیاد قابل مشاهده است. همچنین مجلسی اول در بررسی­ راویان مشترک، از قواعد و ضوابطی همچون توجه به طبقه راوی، دقت در راوی و مروی عنه، مقایسه اسانید، جستجوی روایت در منابع متقدم، کثرت روایت، انصراف و توجه به اطلاعات رجالی راوی بهره برده است. مقاله حاضر به روش توصیفی در صدد تبیین نقش و عملکرد مجلسی اول در بررسی راویان مشترک و آراء و نظرات وی در این حوزه و تحلیل ضوابط مد نظر وی است.

واژگان کلیدی: حدیث ؛ علم رجال ؛ تمییز مشترکات؛ محمدتقی مجلسی ؛ متاخران

 

 

محمدتقی مجلسی - معارف نت

محمدتقی مجلسی