نگرش آیات و روایات به اصل حاکمیت اراده در اعمال حقوقی


نگرش آیات و روایات به اصل حاکمیت اراده در اعمال حقوقی-در حال بارگذاری
۲۸ بهمن ۱۳۹۶
PDF
300 K
رایگان

عنوان مقاله: نگرش آیات و روایات به اصل حاکمیت اراده در اعمال حقوقی

 

نویسندگان: دکتر سید مهدی سید خاموشی ، سید حمیدرضا ملیحی

 

چکیده

در علم حقوق، اعمال حقوقی بدان دسته از پدیده‌هایی اطلاق می‌شود که در آن آثار بوجود آمده تابع اراده ایجادکننده آن پدیده است. اعمال حقوقی را می توان به دو دسته عقود و ایقاعات تقسیم نمود. عقود بدان دسته از اعمال حقوقی گفته می‌شود که ایجاد آن با اراده حداقل دو شخص ممکن است و ایقاعات به آن دسته از اعمال حقوقی گفته می‌شود که ایجاد آن موقوف به خواست یک شخص می‌باشد. نظریات جدید ابراز شده توسط علماء حقوق و فقه برخلاف پیشینیان این نگرش را بوجود آورده که اعمال حقوقی به کلی تابع اراده است و تنها اموری که در شریعت از آن منع شده، اراده را محدود می‌نماید.

ما در این نوشتار در پی آن هستیم که بررسی نماییم آیا در قرآن و سنت ادله‌ای وجود دارد که با تمسک بدان حاکمیت اراده را توصیه نموده و حکم به مشروعیت نظریه‌ای داد که به ظاهر ابتدائاً از غرب آغاز شده و منشأیی غیر اسلامی دارد یا باید قائل به این شد که نظریه حاکمیت اراده در منابع اسلامی مورد پذیرش نبوده و طرح آن فاقد مبنای دینی است. در نهایت به این نتیجه خواهیم رسید که حاکمیت اراده منبعث از ادله دینی است و آیات و روایاتی که این ادعا را مورد قبول قرار می‌دهد نیز مورد تفسیر و تدقیق قرار خواهد گرفت.

واژگان کلیدی: حاکمیت اراده، اطلاق ادله، مقتضای عقد، تراضی

سطح مقاله: علمی پژوهشی

اصل حاکمیت اراده در اعمال حقوقی