پژوهشی در زمینه چارچوب‌ های اقتصاد اثباتی در قرآن کریم


پژوهشی در زمینه چارچوب‌ های اقتصاد اثباتی در قرآن کریم-در حال بارگذاری
۵ تیر ۱۳۹۷
PDF
700 K
25
رایگان

عنوان مقاله: پژوهشی در زمینه چارچوب‌ های اقتصاد اثباتی در قرآن کریم (مطالعه موردی: چارچوب گزاره‌ های اثباتی پیشرفت مادی و معنوی)
.

نویسندگان: امیر خادم‌ علیزاده ؛ حسین غفورزاده

.

سال انتشار: ۱۳۹۵     سطح مقاله: علمی ترویجی

.
چکیده

بحث تمایز اثباتی و هنجاری در روش‌ شناسی علم اقتصاد سابقه زیادی دارد و تلاش‌های برخی اقتصاددانان به این سمت سوق پیدا کرده است که جدایی واقعیّت‌ها و ارزش‌ها را معیار علم و غیرعلم قلمداد کنند. در باب اقتصاد اسلامی نیز این ادّعا مطرح می‌شود که اقتصاد اسلامی مجموعه‌ای از ارزش‌هاست. لذا نمی‌توان آن را علم قلمداد کرد. به همین سبب، کاوش درباره جنبه‌ های اثباتی اقتصادی در منابع دینی ضرورت می‌یابد. این مقاله با استفاده از روش تحلیلی‌ـ توصیفی، به استخراج نصوص اثباتی اقتصادی (در زمینه پیشرفت مادی و معنوی) می‌پردازد که مبیّن رابطه علی و معلولی بین پدیده‌ های خارجی است که به صورت «اگر الف، آنگاه ب» می‌باشد.

یافته‌ های پژوهش نشان می‌دهد که در قرآن کریم، گزاره‌ های اقتصادی اثباتی وجود دارد و با توجّه به تفاوت مبانی معرفت‌ شناسی اقتصاد متعارف و اقتصاد اسلامی، برخی از گزاره‌های اثباتی بر اساس کارکرد علل مجرد قابل توجیه است و با نگرش صرفاً مادّی نمی‌توان آنها را توجیه کرد. همچنین، بر اساس آیات اقتصادی قرآن، علل مادّی نظیر سرمایه مادی، انفاق و پرهیز از فساد اقتصادی و عوامل غیرمادّی، نظیر استعداد درونی نیروی انسانی جامعه، اجرای احکام شریعت در جامعه، شکر نعمت، ایمان و تقوا، استغفار، استقامت در راه حق، مهاجرت در راه خدا و دعا به عنوان عوامل پیشرفت مادّی و معنوی از منظر قرآن مطرح می‌گردد.

کلیدواژه‌ها: اقتصاد اثباتی؛ اقتصاد هنجاری؛ قرآن کریم؛ پیشرفت

.

عنوان مقاله [English]

Research on Positive Economic Framework in the Quran: A Case Study on the Positive Statements of Material and Spiritual Progress)

چکیده [English]

The distinction between positive and normative has long history in economics methodology and some economists considered the separation of facts and values as criteria to science and non-science. In the case of Islamic economists, it was also claimed that Islamic economists is a set of values Therefore, it cannot be considered as a science. So exploration of the positive aspects of economy in religious sources is necessary.

This paper uses a descriptive analytical method to extract positive economic texts (in material and spiritual progress) that suggest a causal link between external phenomena, as “if A then B”. Findings showed that in the Quran there are positive economic statements. According to different epistemological foundations of conventional economics and Islamic economics, some positive statements can be justified on the basis of non-material causes and it cannot be justified by purely material attitude.

According to the verses of the Quranic economy, material causes such as physical capital, Charity, avoidance of corruption, and immaterial factors such as human resources, the implementation of the law in the society, appreciate the blessings, faith and piety, forgiveness, perseverance in the right way, immigration, and pray to God are the causes of material and spiritual progress in the Quran.

کلیدواژه‌ها [English]

Positive economics, Normative economics, The Quran, Progress